غار کتله خور

غار

غارها براثر عوامل مختلفی چون: فرآیندهای شیمیایی، عوامل فرسایشی آب، نیروهای زمین ساختی، میکروارگانیسم ها، فشار، تاثیرات اتمسفری، حفاری های انسان و دیگر عوامل به وجود می آیند. کشور ایران نیز به علت تنوع آب و هوایی و موقعیت جغرافیایی خاصی که دارد، دارای انواع گوناگونی از غارها از نظر جنس سنگ های محیطی، ساختار هندسی، زمان پیدایش، عمر سنگ ها، روش های شکل گیری است.
آنچه در این میان مهم است پیدایش غارها از نظر روش شکل گیری است که به دو دسته؛ غارهای طبیعی و غارهای دست کنده یا مصنوعی تقسیم می شود. از مهم ترین غارهای طبیعی ایران می توان: غار علیصدر، غار رودافشان، غارگنج کوه، غار کلماکره، غار کتله خور، غار سهولان، غار هوتو در بهشهر، غار دربند و غار آغ بلاغ مهمان را نام برد. نوع دیگر غارها، غارهای مصنوعی است که توسط بشر کنده شده که بیشتر به عنوان محل سکونت، پناهگاه، دژ نظامی و دفاعی ، پرستشگاه، معدن و غیره ساخته شده است؛ مثل غارهای نیاسر، کرفتو، کوگان، قلعه جوق، اصله ، چله خانه.

 

• غارهای طبیعی

غار علیصدر

غار علیصدر
غار علیصدر یکی از شگفت انگیزترین و منحصر به فردترین غار آبی قابل قایقرانی در جهان است که در ۷۵ کیلومتری شمال غربی شهر همدان و در ارتفاعات ساری قیه یا صخره زرد قرار گرفته است. زمین شناسان تاریخ پیدایش این غار را به دوره ژوراسیک از دوران دوم زمین شناسی نسبت می دهند. در کوه ساری قیه دو غار دیگر به نام های غار سراب و غار سوباشی وجود دارد و به نوشته منابع جغرافیایی؛ علاوه بر این که آب غار علیصدر از چشمه های زیرزمینی، ریزش مداوم آب از دیوار و سقف غار که از محل ریزش های جوی است، از غار سراب تامین می شود. غار توریستی علیصدربه علت داشتن گذرگاه های آبی و دریاچه های وسیع قابل قایقرانی بوده و آب دریاچه غار بدون بو و رنگ و فاقد حیات حیوانی است و به دلیل وجود املاح آهکی فراوان غیرقابل آشامیدن است.

 

 

غار رودافشانغار-رودافشان
غار رودافشان در دامنه شمالی دره رودافشان و ۶۲ کیلومتری شهر فیروزکوه در استان تهران واقع شده است. دهانه غار بسیار پهن و قوسی شکل و به طول ۱۲ متر و عرض ۴۰ متر است. سقف غار از قندیل های آهکی پوشیده شده و در کف آن چاله های وجود دارد که آبی زلال از درون صخره های سنگی آن بیرون می آید. این غار دارای سه تالار با ابعادی مختلف تشکیل شده است، به طوری که تالار آن با ابعاد تقریبی ۱۰۰ در ۸۰ و ارتفاع ۲۵ متر بزرگترین تالار شناخته شده در میان غارهای ایران است.
غار رودافشان، دارای قسمت های مختلف دیدنی از جمله؛ سنگ چین باستانی، دالان بزرگ، معبد آناهیتا، استالاگمیت های مخروطی و به ویژه استالاگمیت هایی به شکل خرس است.
 

 

 

غار کتله خور

غار کتله خور

غار کتله خور، در ۱۵۵ کیلومتری استان زنجان و جزو غارهای طبیعی خشکی- آبی است که از نظر قدمت با غار علیصدر هم دوره است، ولی از نظر شکل و جنس تشکیل دهنده با هم متفاوتند. به طوری که غار علیصدر، به طور کامل آبی است در حالی که غار کتله خور خشکی- آبی است، همچنین از نظر خالصی آهک هم با هم فرق دارند. یکی از عجایب و زیبایی این غار تعداد طبقات ان است که تاکنون ۳ طبقه از آن کشف شده است. این غار از تونل های فرعی و استلاکتیت ها، استلاکمیت ها و ستون های زیادی ساخته شده و قندیل های مخروطی آویزان از سقف ها به علت داشتن ناخالصی ها، دارای تنوع رنگ بوده و آن هایی هم که ناخالصی نداشته و یا کمتر دارند به صورت بلورهای شیشه ای بسیار شفاف هستند.
غار کتله خور، به سه بخش فرهنگی، تفریحی و ورزشی تقسیم شده است. بخش ورزشی آن بیشتر مورد استفاده غارنوردان و صخره نوردان قرار می گیرد، بخش تفریحی غار که حدود ۲ کیلومتر مسیر مستقیم است، جهت بازدید عموم اختصاص یافته و بخش فرهنگی غار نیز در بخش جنوبی بوده و قسمت اصلی آن دالانی است طبیعی که به منظور برگزاری مراسم ها مورد استفاده قرار می گیرد.
 

 

غار سهولانغار-سهولان
غار آبی سهولان که بعد از غار علیصدر همدان، دومین غار آبی ایران است در استان آذربایجان غربی و در ۴۳ کیلومتری جنوب شرق مهاباد و در مسیر جاده میان بر مهاباد به بوکان واقع شده است. این غار از دو بخش آبی دارای ۳ حوضچه ی به هم پیوسته و بخش خشکی تشکیل شده است. همچنین غار سهولان دو در اصلی دارد که می توان از یکی وارد غار و از دیگر خارج شد و به هنگام ورود به آن می توان با قایق های کوچک مستقر در آن رفت و آمد و بازدید کرد.
سهولان در زبان کردی به معنی یخبندان است. ساکنان بومی، غار سهولان را « کونه کوتر»، یعنی لانه کبوتر می نامند. در این غار، به جز کبوتر چاهی و خفاش هیچ موجود زنده دیگری وجود ندارد. سقف غار سهولان دارای قندیل هایی است که بعضی از آن شبیه موجودات زنده ای است که ساکنین محلی برای هریک نام هایی چون: لاک پشت، فیل، هشت پا، خوشه انگور نهاده اند.

 

 

غار كلماكرهغار كلماكره
غارکلماکره، از دسته غارهای طبیعی در دامنه کوه مهله است، که در استان لرستان و در ۱۵ کیلومتری شمال غربی شهرستان پلدختر واقع شده است. این غار آهکی از چهار تالار تشکیل شده که تالارهای سوم و چهارم آن از استلاگیت ها و استلاکمیت ها تشکیل شده است. ارتفاع غار از سطح زمین ۶۵۰ متر است که دهانه آن به سمت دره عمیق باز شده است.
آثار به دست آمده از غار کلماکره نشان از تمدن های تاریخی ایران به ویژه تمدن های پارتی و ساسانی است. موقعیت جغرافیایی، عدم دسترسی آسان به این غار و وجود دره های عمیق و شیب دار و نیز وجود فضای زیبا و ساختارهای طبیعی داخل غار، باعث شد بشر در گذشته از آن، به عنوان پناهگاه امن استفاده نماید.
آثار به دست آمده: ماسک طلایی چهره انسانی، سه عدد گوش کوچک حیوان از جنس نقره، سه عدد گوش بزرگ حیوان از جنس نقره، دو عدد میله منحنی داسی شکل، سه قطعه شمش نقره، کاسه نقره یی طلاکوب منقوش شده به کتیبه ای بسیار ظریف به خط میخی ایلامی نو با عنوان «آمیریش شاه ساماتوره پسر تابالا»، ریتون بز نشسته با ترکیب طلا و نقره، ظرف گلدان تخم مرغی شکل، ظرف دسته دار با لوله ای ۱۱ سانتی.
 

 

غار یخ مرادغار-يخ-مراد
غار یخ مراد در ۶۵ کیلومتری تهران – چالوس و در نزدیکی روستای آزادبر و کهنه ده واقع شده است. این غار که متعلق به دوره دوم زمین شناسی است به علت داشتن بادگیر و هواکش های طبیعی دارای هوای فوق العاده سردی می باشد، به طوری که آب های موجود در غار منجمد شده و باعث به وجود آمدن قندیل های بزرگ یخی به صورت استلاکمیت شده است.
غار یخ مراد که به باور اهالی منطقه مکان مقدسی برای طلب حاجت است دارای تونل، دهلیز، حفره و چاه های مختلفی است که از دیواره ها و کف های پوشیده از یخ تشکیل شده است و تنها بهترین زمان بازدید از این غار بی نظیر از اوایل اسفند تا اواخر اردیبهشت است، زیرا در طول تابستان و پاییز به علت خشکی هوا و عدم جریان آب یخ ها آب شده و از تعداد آن ها کاسته می شود.
 

 

 غار-زينه-گانغار زینه گان
غار زینه گان یکی از غارهای منحصر به فرد و روباز ایران است که در جنوب شرق شهر صالح آباد در استان ایلام قرار گرفته است. این غار که در واقع در اثر جریان رودخانه ای کوچک در سال های متمادی فرسایش یافته و به صورت دالانی شکافته شده در داخل زمین به وجود آمده، دارای دهلیزهای آبگیر، قندیل های زیاد و آب های جاری فراوان است. از دیگر جاذبه های دیدنی این غار روباز می توان: وجود سرخس ها، جلبک ها، گل ها، گیاهان خودروی داخل غار، رنگ منحصر به فرد سنگ ها، پیچ و خم داخل غار را نام برد. به دلیل زیبایی خاص و طبیعت شگفت انگیز به غار بهشت معروف است.

 

 

غارهای مصنوعی یا دست کنده بشری

غار-نياسر

غار نیاسر
غار نیاسر یا غار رییس، یکی از غارهای شگفت انگیز دست کنده بشری و از عجایب و نوادر آثار باستانی کاشان به شمار می آید. براساس آثار به دست آمده، این غار حلقوی شکل، در حدود ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ سال قبل در داخل کوه کرکس و بالای تپه های آهکی مشرف به نیاسر کاشان به منظور مقاصد آیینی و مذهبی، به شکل راهروها، دالان ها و تونل های سنگی پرپیچ و خم با هفت اتاق و با ابزارهای ابتدایی به نحوی استادانه کنده شده است. طول غار نیاسر حدود ۱۵۰ متر است و ارتفاع آن در ورودی غار حدود ۲ متر و در انتهای غار حدود نیم متر است. جنس دیواره های این غار از نوعی سنگ نرم شبیه ملات گچ و آهک تشکیل شده که در بیشتر نقاط نمناک است.
محققان معتقدند اتاقک های کوچکی که در بعضی از قسمت های غار نیاسر وجود دارد به احتمال زیاد به عنوان عبادتگاه ساخته شده و گذشتگان آن را به منظور دور شدن از هیاهوی مردم و گوشه نشینی جهت چله نشینی های خود بنا کرده اند.
آثار بدست آمده: ظروف سفالی کمی مربوط به دوران اشکانیان از این غار به دست آمده ولی بیشتر ظروف سفالی و مجسمه سنگی سر یک قوچ، متعلق به دوران ساسانیان است. همچنین از دوران سلجوقیان و ایلخانان ظروف و سکه هایی برجا مانده است.
 

غار کرفتوغار کرفتو
غار کرفتو، جزو غارهای طبیعی- غارهای دست کنده انسان است. این غار که در ۷۰ کیلومتری شمال غرب دیواندره در استان کردستان واقع شده از نوع غارهای آهکی و طبیعی است به احتمال زیاد در دوران سوم زمین شناسی به وجود آمده است. غار کرفتو، همواره در دوره های مختلف شاهد سکونت اقوام بشری در خود بوده است. این غار در ۴ طبقه ساخته شده که دارای اتاق ها، راهروها و دالان های متعددی است که در میان دیگر غارهای دست ساخته بشری، کامل ترین غار مصنوعی شناخته شده است. در یکی از اتاق های طبقه سوم کتیبه ای به زبان یونانی با مضمون : «در این جا هراکلس سکونت دارد، باشد که پلیدی در آن راه نیابد»، وجود دارد. همچنین بر دیوارهای غار در بعضی از اتاق ها نقاشی های از حیوانات، انسان و گیاه کنده شده است.
آثار بدست آمده: در کاوش های اطراف غار کرفتو، یک گورستان هزاره اول همراه با ظروف منقوش سفالی، ۷ مهره ی عقیق و آهکی کوچک و نیز سنجاق های مفرغی و گیره های موی سر مفرغی به دست آمده است. این قبرها که به شکل مستطیلی در دل سنگ های رسوبی سست و قابل انعطاف کنده شده دارای اجسادی به صورت چمباتمه همراه با اشیا مفرغی و سفال های نقاشی شده، بود.
 

 

غار قلعه جوقغار-قلعه-جوق
غار قلعه جوق، در انتهای شرقی استان همدان و سه کیلومتری روستای قلعه جوق واقع شده است، این روستا در واقع مرز شرقی همدان با اراک به شمار می رود. این غار در کوهی به نام قوزی قشلاق به وسیله بشر کنده شده که محققان تاریخ حفر آن را به دوره ساسانیان نسبت می دهند.
غار قلعه جوق، یکی از غارهای مهم دست کنده بشری است که دارای سه در ورودی نزدیک به هم است که با ارتفاع ۸ متر از سطح زمین بر دیواره صاف صخره ای حفر شده که تنها وسیله رسیدن به آن نردبان درختی است. غار مورد بحت دارای دالان ها و اتاق هایی به یک شکل و یک اندازه است و در جلوی یکی از تالارهای آن که به مساحت ۲۰ متر مربع می باشد و به منزله تالار غار محسوب می شود حوض کوچکی به عمق ۲۵ سانتی متری حفر شده و همین دقت خاص در ساخت این غار باعث شده، غار قلعه جوق یکی از شگفت انگیزترین صنایع باستانی به شمار آید.

 

 

غار کوگانغار كوگان
غار کوگان، در استان لرستان و در ۵۲ کیلومتری جنوب شرقی خرم آباد قرار گرفته است. این غار دست ساخته بشری که در روستای کوگان واقع شده، جزو غارهای چند طبقه ای است که دسترسی به آن خیلی سخت می باشد.
غار کوگان، به استناد سکه های یافت شده در اطراف آن به دوره اشکانیان تعلق دارد. دهانه غار از سطح زمین حدود ۵۰ متر است و ورودی غار که به سمت شمال باز می شود به صورت چهار گوش است. این غار به صورت دو طبقه با اتاق ها و فضاهای مرتبط تشکیل شده که طبقه اول آن چهار اتاق داشته و طبقه دوم با ارتفاعی حدود ۴۰ متر از کف طبقه اول فاصله دارد. براساس تحقیقات انجام شده غار کوگان به احتمال قوی برای پرستش میترا در آیین مهرپرستی ساخته شده است.
 

 

ارسال اطلاعات بیشتر
ارسال اطلاعات بیشتر بصورت موقت در دسترس نمی باشد.